İşletmeye dışarıdan gelen danalar; nakil stresi, meradan bulaşabilecek iç–dış parazitler, solunum sistemi enfeksiyonları ve çelerme (enterotoksemi) riskleri açısından en hassas gruptur. Bu nedenle ilk 10 gün, doğru uygulama yapılırsa hayvanların tüm besi süreci daha sağlıklı ilerler.
Aşağıdaki program, sahada en çok uygulanan ve bilimsel olarak da desteklenen pratik başlangıç protokolüdür.
📌 1. Gün – İşletmeye Girişte Yapılacaklar
✔ Klinik Muayene
- Zayıf, solunum sıkıntısı olan veya ateşli hayvanlar ayrılır (karantina).
✔ İç–Dış Parazit Mücadelesi
1) Dectomax / Ivermectin / Doramectin
- Her 50 kg canlı ağırlığa 1 ml
- Deri altı (SC) veya kas içi (IM)
- Tek doz
- İç parazit + dış parazit + uyuz + bit + kene için etkilidir.
2) Ek olarak şerit (tenya) şüphesi varsa:
- Albendazol veya fenbendazol (ağızdan)
- 1 doz
📌 2–3. Gün – Destek ve Stabilizasyon
✔ Vitamin & Elektrolit Destekleri
- A, D, E + B kompleks
- Bağışıklık toparlanması için faydalıdır.
✔ Yavaş Yem Geçişi
- İlk 2–3 gün kuru ot
- Sonrasında yavaş yavaş besi başlangıç yemi
📌 4–5. Gün – Solunum Yolu Aşıları (Pnömoni Önleme)
Meradan gelen danalarda en sık karşılaşılan problem BRD Kompleksi (solunum yolu enfeksiyonu) olduğu için çok önemlidir.
✔ Pasteurella / Mannheimia + Histophilus Aşısı
- Örnek: Pastomix (Atafen) veya eşdeğeri
- 2 ml deri altı
- 21 gün sonra rapel yapılır.
📌 7–10. Gün – Çelerme (Enterotoksemi) Aşısı
✔ Coglavax vb. Enterotoksemi Aşısı
- 2 ml deri altı
- 21 gün arayla 2 doz
- Meradan gelen hayvanlarda ani ölümlerin en sık nedenlerinden biridir, mutlaka yapılmalıdır.
📌 Oral İç Parazit Hapı (Ek Protokol – İsteğe Bağlı)
Okzavet / Okzan tablet
- Her 50 kg canlı ağırlığa 1 hap
- 14 gün sonra tekrar (rapel)
- Dectomax sonrası tablet vermek, özellikle lice–nematod–karaciğer kelebeği yoğun bölgelerde etkililiği artırır.
📌 Uygulama Sıralaması (Özet Pratik Şema)
GÜN 1
- Muayene + ayrıştırma
- Dectomax (tek doz)
- Ağızdan şerit ilacı (gerekirse)
- Vitamin mineral destekleri
GÜN 3
- Yem uyum süreci tamamlansın
GÜN 4–5
- Pasteurella (solunum) aşısı – 1. doz
GÜN 7–10
- Çelerme (Coglavax vb.) – 1. doz
3 HAFTA SONRA
- Pasteurella – 2. doz (rapel)
- Çelerme – 2. doz (rapel)
- Okzan/Okzavet tablet – 2. doz (rapel)
📌 Ek Öneriler (Saha Pratiğinden)
✔ Aşılama ile parazit ilacını aynı gün yapmayın.
İdeal: 1–3 gün ara
✔ Aşılama hep serin saatlerde yapılmalıdır.
✔ Stresli hayvanlara (nakil sonrası) ilk 48 saatte aşı önerilmez.
Önce hayvan stabil hale getirilmeli.
✔ Soğuk zincir kurallarına kesin uyulmalı.
✔ Toplu gruplarda karışık orijinli danalar mutlaka 7 gün karantinada tutulmalıdır.
📌 Sonuç
Meradan veya farklı işletmelerden gelen danalarda ilk 10 gün yapılan doğru aşı ve ilaç yönetimi, besi sürecindeki:
- Ölümleri
- Solunum yolu hastalıklarını
- Ani çelerme kayıplarını
- Yemden yararlanma sorunlarını
büyük oranda azaltır.
Bu protokol, sahada en çok kullanılan ve veteriner hekim kontrolünde uygulandığında güvenli olan standart başlangıç planıdır.
Bir yanıt yazın